|
زشیر شتر خوردن و سوسمار عرب رابه جایی رسیدست کار که تاج کیانی کند آرزو تفو بر تو ای چرخ گردون تفو
|
برخی از پژوهشگران دربارۀ زمان زرتشت دچار سرگردانی شدهاند و چون دستشان به جایی بند نشده، از روی پندار و خیال، زمان پیدایش او را پس از موسا گمان کردهاند. اما هنگامی که راه درست برویم و یک رشته گفتهها و نوشتههای استوار باستانی را به یاد آوریم، خواهیم دانست که داوری دربارۀ زمان پیدایش این پیامبر بزرگ آریایی خیلی آسان است و هیچ گونه دشواری و سرگردانی در بر ندارد.
کهنترین نویسندۀ یونانی که از زرتشت نام برده اکزانتوس است. او در سدۀ پنجم پیش از میلاد مسیح میزیسته و نویسندگان دیگر از او یاد کردهاند. دیوژنس لرتیوس در سالهای نزدیک به ٢١٠ پس از میلاد مسیح، سخنانی از اکزانتوس یاد کرده و زمان زرتشت را در دو نسخۀ دستنویس، ۶٠٠٠ سال پیش از لشگرکشی خشایارشا به سوی یونان نوشته است. او سخن دیگری هم از هرمودوروس شاگرد افلاتون یاد میکند و به گفتۀ او زمان زرتشت را ۵٠٠٠ سال پیش از جنگ ترویا میداند.
چنین بر میآید که رأی دیوژنس ۶٠٠٠ سال پیش از لشگرکشی خشایارشا به یونان بوده و خواسته است با یادآوری از این شمارههای هماهنگ، زمان پیغمبر ایران را نشان بدهد. چون لشگریان خشایارشا که در سارد گرد آمده بودند در بهار سال ۴٨٠ پیش از مسیح به یونان روی آوردند، بنابراین زمان زرتشت به ۶۴٨٠ سال پیش از مسیح میرسد. از سوی دیگر چون گرفتن ترویا و افتادن آن به دست یونانیان در سال ١١٨۴ پیش از مسیح دانسته شده، زمان زرتشت از روی گفتۀ هرمودوروس ۶١٨۴ سال پیش از مسیح میشود.
همان گونه که میبینیم نتیجۀ این دو گفتار با اندک ناسازگاری، نمودار یک زمان است که نزدیک به ۶۵٠٠ سال پیش از مسیح را نشان میدهد. بیگمان سرچشمۀ این دو خبر یکی است و این ناسازگاری اندک در برابر روزگاری بس دراز که از ٨۵٠٠ پیش یاد میکند، چندان ارزشی ندارد و به پایۀ کار سستی نمیرساند.
پلینیوس رومی مینویسد اودوکسوس زمان زرتشت را ۶٠٠٠ سال پیش از افلاتون دانسته است. پلینیوس میافزاید: موسا چند هزار سال پس از زرتشت بوده. ارستو نیز با اودوکسوس همرأی میباشد و باستانی بودن آیین ایرانیان را جلوتر از آیین مصریها میداند.
سوئیداس از دو زرتشت نام میبرد: یکی دانای پارس و ماد که ۵٠٠٠ سال پیش از جنگ ترویا میزیسته و دیگری اخترشناسی بوده در زمان نینوس (شوهر سمیرامیس که در افسانهها از او به نام شهبانوی آسور یاد کرده و شهر بابل را از او دانستهاند) . ولتر فرانسوی زرتشت را به بزرگی ستوده و زمان پیدایش او را برابر رأی پارسها ۶٠٠٠ سال پیش از کوروش بزرگ یاد کرده است. اسپنسر برابر بررسیهای خود که بر پایۀ ستاره شناسی میباشد، زمان زرتشت را ٧١٢٩ سال پیش تخمین زده است.
۹ ژوئن ۵۳۰ پیش از میلاد
برابر شنبه(کیوان شید) ۱۹ خرداد امسال مصادف است با
شکست کامل کراسوس سردار رومی
از سپاهیان پارتی
به دنبال کشته شدن پوبلیوس فرزند کراسوس و عده ی زیادی از سپاهیان رومی در حوالی حران کراسوس دچار سرگشتگی شده و روحیه ی خود را از دست داده بود با وجود این پارتیان غروب دست از نبرد کشیدند و کراسوس با به جا گذاشتن زخمیان آهنگ بازگشت به پایگاه خویش کرد.کراسوس در این روز ها که سپاهیانش کاملا از هم پاشیده شده بودند در موضعی باتلاقی پر از گودال راه را گم کرد و به دنبال پیشنهاد مذاکره با سورنا سردار ایرانی بر اسبی که قرار بود او را به میعاد گاه برساند نشاندند.حرکات سپاهیان پارتی که کراسوس را احاطه کرده بودند ملازمان وی را به این فکر واداشت که می خواهند شخص کراسوس را در اختیار خود داشته باشند و کوشیدند تا بلکه او را از چنگ پارتیان خارج کنند.کار به مجادله کشید و ضمن آن کراسوس به دست یکی از پارتی ها کشته شد.در حدود ۲۰۰۰۰ تن در این جنگ کشته شدند و ۱۰۰۰۰ تن نیز به اسارت پارتی ها در آمدند و به مرو کوچ داده شده در آنجا مستقر گشتند.سورنا نیز سر و دست کراسوس را نزد ارد اول به ارمنستان فرستاد.
۱۳ ژوئن ۳۲۳ پیش از میلاد
برابرچهارشنبه(تیرشید) ۲۳ خرداد امسال
مردن اسکندر مقدونی
لشکرکشی های فراوان اسکندر سرانجام سپاه وی را از جنگ های تمام نشدنی به ستوه آورد چنانکه امتناع آنها از ادامه این این جنگ ها او را وادار به خودداری از ادامه ی سیاست های ستیزه جویانه و تسخیر های پیاپی شهر ها و سرزمین ها نمود.خستگی ها و بی خوابی ها هم خود او را تقریبا به سرحد جنون رسانید (۳۲۴ پیش از میلاد).در این اواخر استبداد بیش از حدی را در پیش گرفته آن را حتی نسبت به نزدیک ترین سرداران خویش اعمال نمود.در بازگشت به بابل خستگی های طولانی افراط در باده خواری و شهوت رانی او را که جسم و روح خویش را در سفرهای جنگی بیهوده فرسوده بود از پای در آورد.بیمار شد و بیماریش ۱۰ روز بیش نکشید و مقارن غروب آفتاب در قصر مجلل بختنصر در بابل درگذشت.مدت فرمانروایی اسکندر ۱۳ سال و تمام مدت عمرش ۳۱ یا۳۲ سال بود.
این جشن در روز خورداد و ماه خورداد ششمین روز از ماه خورداد
(در گاه شمار ایران باستان) و ۴ خورداد کنونی برگزار می شود.
ایرانیان در این روز به سر چشمه ها و کنار دریاها می رفتند
و
نیایش به جا می آوردند و اهورامزدا را ستایش می کردند.
